MEKKE’NİN FETHİ İLE TEBLİĞİN ÖNÜNDEKİ ENGEL KALKTI

Malatya Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi tarafından düzenlenen Medine DönemiSiyer Dersleri’nin 9’ncusu gerçekleştirildi. Prof. Dr. Adem Apak, Mekke’nin Fethi ve Fetih Hutbesinindeğerlendirilmesi ile fethin sonuçlarını anlattı.Büyükşehir Belediyesi Sanat Galerisi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen derse Büyükşehir BelediyesiGenel Sekreter Yardımcısı Metin Torun, Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanı İhsan Gençay ile dersinmüdavimleri katıldı. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adem Apak, Hicretinsekizinci yılı Ramazan ayının 20’sinde, Miladi olarak 11 Ocak 630 yılında küçük çaplı bir çatışmadışında neredeyse kansız bir şekilde Mekke’nin fethedildiğini anımsattı. Fethin yapıldığı zamanPeygamberimiz’in (s.a.v) yıllarca kendisiyle savaşan, pek çok cefa ve eziyet eden Mekke halkınıntamamını affettiğini anlatan Prof. Apak, “Peygamberimiz Mekke halkının gönlünü fethetmiş veKureyşliler hep birden Müslüman olmuşlardı” dedi.İslam’da Emanet Ehline verilirProf. Dr. Adem Apak, Mekke’nin Fethi ile yaşananları anlatarak, “Peygamber Efendimiz, İslam’daemaneti ehline verme uygulamasının gereği olarak Mekke’nin Fethinden sonra da Kabe’nin anahtarınıyine önceki dönemde anahtarı elinde tutan kabile mensuplarına verir. Günümüzde de hala öyledir. HalaMekke’de o nesilden ailenin elinde Kabe anahtarı veya sidanesinin olduğunu ifade edelim” bilgisiniverdi.Mekke’nin Fethi ile Kureyş Müşriklerinin Hz. Peygamber ve Müslümanlara karşı düşmanlığı ve tebliğinyayılmasına karşı direnişinin etkisiz hale getirilmiş olduğunu belirten Prof. Apak, şunları kaydetti:“Fetihle birlikte Hicaz bölgesinde İslam sayesinde bir taraftan Medine bütünlüğü temin edilirken diğertaraftan tebliğin önündeki en büyük engel ortadan kaldırılmıştır. Kureyş’in ağırlığı veya etkinliği haladevam ediyor. Daha da ilgincini söyleyeyim; Hz. Ebubekir’in Halife seçilmesi sürecini hatırlarsak; Ensarve Muhacir toplandıkları zaman Hz. Ebubekir demişti ki; Ey Medineliler, Halifenin sizden olmasına biritirazımız yok ama bilin ki Araplar, hani sizin ve bizim dışımızdaki diğer Araplar, Kureyş var iken başkabir Arap liderliğini kabul etmezler. Burada yaptığı vurgu, Kureyş’in o dönem Arap toplumu üzerindekigücüne, reel politik ağırlığına işaret etmektir. Bu nasıl bir ağırlık ki ta 1517 yılına varıncaya kadarMüslümanları hep Kureyşli Halifeler idare etmiştir. Bu Allah’ın emri Peygamberin sünnetinden dolayıdeğil, demek ki insanların zihninde Kureyş algısı o kadar derin o kadar köklü ve daha sonraki süreçlerdeartık Kureyş, yemeklerdeki tuz oranı kadar dahi kalmamış olmasına rağmen hatta çok sayıda fıkıhkitapları içerisine Halife olmanın şartı Kureyşli olmak diye girmiştir. Hâlbuki bu dini bir durum değil odönemin reel politik durumudur. Bu durum şundan dolayı önemlidir ki; Kureyş’in sancağına Müslümanbayrağı çekmenin Müslümanlığın önünü açmada büyük bir ehemmiyetinin olduğunu vurgulamak içinsöylüyorum. O zamana kadar hep Kureyş’in gözüne bakan, Kureyş’in ekranına bakan, ‘acaba Kureyş neyapacak?’ diyen Araplar; Kureyş’in ekranında Kelime-i Şehadeti görünce dediler ki ‘başka çaremiz yok.Çünkü Kureyş, üstündür, akıllıdır, efendidir, ne derse o kabul edilir, o zaman biz de Kureyş’e tabiolalım’. Ondan dolayı Mekke’nin Fethi, Müslümanların siyasi güç kazanmalarında ve İslam’ınyayılmasında imkân elde etmesinde önemli bir role sahiptir. Zira Mekkelilerin Müslümanlara itaatetmeleriyle birlikte diğer Araplar da onlara tabi olmuşlar. Çünkü diğer Araplar, Kureyş’in kaşına gözünehürmeten bunu yapmıyorlar; Kureyş’in ticari, siyasi ağırlığından ve dini rolünden, Kâbe, Mekke onlarınelinde, kontrolünde olduğu için. Diğer taraftan yakın dönemin müşrik Arap kabileleri kendileriniKureyş’e karşı bağımsız hissederek Müslümanlarla daha yakın ilişkiler kurma, artık Kureyş korkusuortadan kalktığı için Müslümanlarla birlikte davranma adımı atmaya başladılar.”Prof. Apak, Mekke’nin Fethi ve Fetih Hutbesinin değerlendirilmesini çok yönlü olarak anlatmasınınsonrasında dinleyici sorularını da cevaplandırdı.